به گزارش صبح رزن به نقل از  خبرگزاری فارس در همدان، بعد از مستقل شدن اداره کتابخانه‌های عمومی از اداره‌ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، شهرداری‌ها طبق قانون منبع درآمد اداره کتابخانه‌ها در هر شهری قرار گرفتند.

در لایحه 25882/36302 در تاریخ 27 مهرماه 1381 دولت در مورد تأسیس و نحوه اداره کتابخانه‌های عمومی در جلسه علنی خود این قانون را به تصویب رساند که در ماده 6 این آیین‌نامه آمده «شهرداری‌ها مکلفند همه ساله حداقل نیم درصد از درآمدهای خود را به منظور اداره امور کتابخانه‌ها در اختیار انجمن‌های عمومی شهر مربوطه قرار دهند».

در ماد 17 آیین‌نامه اجرایی قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه‌های عمومی کشور بیان شده است که «در اجرای ماده 6 قانون، شهرداری‌ها مکلفند حداکثر تا پایان وقت اداری روز پانزدهم هر ماه، نیم درصد از کل درآمد ماه قبل خود را به صورت علی‌الحساب به حسابی که انجمن کتابخانه‌های عمومی شهر مربوط معرفی کرده است واریز کنند» و در ادامه همین ماده مطرح شده که «تسویه حساب قطعی سالانه حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ تصویب نهایی صورت جامع درآمدها توسط شورای اسلامی شهر، به عمل خواهد آمد».

از طرفی در بخشنامه بودجه سال 1392 شهرداری‌های کشور در فصل اول، بخش اول، بند 6 ذکر شده است «بر اساس ماده 6 قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه‌های عمومی کشور مصوب 1382 شهرداری‌ها مکلفند همه ساله نیم درصد از درآمدهای وصولی را به منظور اداره امور کتابخانه‌ها در اختیار انجمن‌های کتابخانه‌های عمومی شهر قرار دهند».

این ماده قانونی در ضوابط مالی تهیه و تنظیم بودجه شهرداری‌ها در سال 1390 از سوی وزارت کشور نیز ابلاغ شده است، این ماده قانونی تنها در نامه‌نگاری‌های کشوری خود را محدود نکرد و به نامه‌نگاری‌های کشوری هم کشیده شد.

در اسفندماه سال 1392 معاون سیاسی، امنیتی استانداری همدان، نامه‌ای به فرمانداران شهرستان‌ها، شورای شهر و شهرداری‌ها زد و خواستار اجرای این بند قانونی شد.

در این نامه از شهرداری‌ها خواسته شده در راستای ارتقای فرهنگ کتاب و کتابخوانی قانون ماده 6 اداره امور کتابخانه‌ها در معیار عمل شهرداری‌ها در سال‌های آینده قرار بگیرد.

اما با تمام تأکیداتی که بر اجرایی این ماده قانونی وجود دارد ولی باز کتابخانه‌های عمومی از این حق قانونی خود بی‌نصیب ماندند.

کارشناس امور مشارکت‌ها و شهرداری اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان همدان اظهار کرد: با گذشت سال‌های بسیار از تصویب قانون سهم نیم درصد شهرداری‌ها و اجرایی نشدن آن، کتابخانه‌های عمومی خواستار یک ضمانت اجرایی برای این ماده قانونی شدند.

محمد گلزار تصریح کرد: طی الحاقی به این قانون در سال گذشته آمده است «در صورت امتناع هر یک از شهرداری‌ها از پرداخت نیم درصد مذکور، وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است بر اساس فهرست اعلامی از طرف دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، مبالغ مربوطه را از سر جمع اعتبارات مربوط به درآمد شهرداری‌ها و یا درآمد موضوع مواد (38) و (39) قانون مالیات بر ارزش افزوده از سهم همان شهر کسر و نسبت به پرداخت آن در وجه کتابخانه‌های عمومی همان شهر اقدام کند.»

وی افزود: مشکلات پرداخت شهرداری‌ها در همدان هم همانند سایر استان‌های کشور بود و به دلیل عدم پرداخت نیم درصد از سوی شهرداری‌ها، اداره کتابخانه‌ها به عنوان یک مرکز فرهنگی مهم در هزینه‌های جاری خود با مشکلات بسیاری مواجه شد.

ولی به نظر می‌رسد اجرای این قانون بیشتر از هر چیزی نیاز به فرهنگسازی در بین شهردارهای همدان باشد تا اعضای شهرداری به اهمیت کار فرهنگی کتابخانه‌ها در راستای ارتقا سطح کتاب و کتابخوانی پی ببرند تا تعامل خوبی بین شهرداری‌ها و اداره کتابخانه‌ها ایجاد شود.

مدیرکل اداره کتابخانه‌های عمومی استان همدان با تأکید بر اینکه شهرداری‌ها موظف هستند 0.5 الی 1.5 درصد از اعتبارات خود را به کتابخانه‌های عمومی اختصاص دهند که حداقل آن 0.5 درصد است اظهار کرد: از زمانی که کتابخانه‌های عمومی از اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی جدا شد درآمد کتابخانه‌ها بر این اساس تعریف شد.

عاطفه زارعی ادامه داد: در سال‌های 83 و سال‌های بعد از آن شهرداری زیر بار این امر نرفت و هنوز این قانون برای آنها جا نیفتاده است.

وی تصریح کرد: بر اساس تفکیک بودجه هر سال مشخص نمی‌شد که چقدر سهم کتابخانه‌های عمومی از نیم درصد درآمد شهرداری‌ها می‌شود.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان همدان بیان کرد: در سال‌های 92 به بعد اکثر شهرداری‌ها به این موضوع اعتقاد پیدا کردند که باید این نیم درصد از درآمد خود را به کتابخانه‌ها اختصاص دهند.

وی با بیان اینکه بین کتابخانه‌های عمومی و شهرداری‌ها در بسیاری از استان‌ها تعامل برقرار شد تأکید کرد: در سال 93 بین اداره کتابخانه‌های استان همدان و شهرداری‌ها این تعامل برقرار شد که هر ماه شهرداری‌ها مبلغی را به عنوان نیم درصد به حساب کتابخانه‌ها واریز کنند ولی این نیم درصد کامل تحت پوشش قرار نگرفت.

زارعی گفت: در سال 93 بر اساس تفریغ بودجه شهرداری باید بیش از 2 میلیارد تومان به حساب کتابخانه‌های عمومی واریز می‌شد ولی از این مبلغ تا کنون 700 میلیون تومان واریز شده است.

وی با اشاره به اجرایی شدن الحاقیه جدید قانون 6 مبنی بر کسر سهم نیم درصد شهرداری‌ها از خزانه‌داری از سهم شهرداری‌ها اظهار کرد: بسیاری از استان‌ها با توجه به این الحاقیه به سهم خود از نیم درصد شهرداری‌ها رسیده‌اند و این قانون از دست مدیران استانی خارج است.

کتابخانه‌ها از خدمات شهرداری بی‌بهره هستند

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان همدان با بیان اینکه ما سعی داریم با شهرداری همدان از طریق تعامل این موضوع را حل کنیم، گفت: در تعامل با شهرداری‌ها می‌توانیم از خدمات آنها برخوردار شویم در حالی که با وجود اینکه کتابخانه‌ها در داخل شهرها هستند ولی از خدمات شهرداری بهره‌مند نمی‌شوند.

وی خاطرنشان کرد: شهرداری علاوه بر اینکه این نیم درصد تا 1.5 درصد را پوشش نمی‌دهد بلکه کتابخانه‌ها هم از خدمات این مجموعه نیز به خوبی بهره‌مند نمی‌شوند.

وی افزود: آسفالت کردن و گلکاری اطراف کتابخانه‌ها به خصوص کتابخانه مرکزی می‌تواند از جمله خدمات شهرداری به کتابخانه‌ها باشد.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان همدان با بیان اینکه از طرف نهاد کتابخانه‌های عمومی بابت بدهکاری‌های شهرداری به کتابخانه‌ها از سال 83 تا 93 شکایت شده است، ادامه داد: در این زمینه سعی داریم با شهرداری تعامل داشته باشیم که حداقل به صورت ماهانه مبلغی را به این منظور پرداخت کنند.

وی با بیان اینکه معتقدیم شهرداری همدان پرداخت سهم نیم درصد را می‌پذیرد اما یکی از مشکلات سال 94 این مجموعه درآمدهای آنهاست، افزود: امسال اکثر شهرداری‌ها مشکل بودجه دارند.

زارعی گفت: شهرداری‌ها باید دقت داشته باشند که هزینه‌های جاری و نیروهای قراردادی کتابخانه‌ها از محل پرداخت نیم درصد درآمد شهرداری‌ها تأمین می‌شود.

وی اضافه کرد: قرار شده شهرداری خدماتی را به کتابخانه‌ها ارائه دهد که از جمله آن می‌توان به آسفالت کتابخانه مرکزی اشاره کرد که طبق نظرات شهرداری این امر جزو اولویت‌های کاری شهرداری قرار گرفته است.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان همدان گفت: بحث روشنایی محوطه کتابخانه مرکزی از وظایف خدمات شهرداری است و برقراری این امر مسئولیت آنهاست که می‎توانیم در این زمینه‌ها با هم تعامل داشته باشیم.

وی تأکید کرد: صحبت‌های زیادی از دوران مسئولان قبل تاکنون در رابطه با نیم درصد شهرداری‌ها و تعامل با آنها صورت گرفته است ولی اینکه چه زمانی این وعده‌ها عملی می‌شوند مهم است.

زارعی با بیان اینکه بهتر است شهردار خوب را در استان معرفی کنیم خاطرنشان کرد: در برخی از شهرستان‌ها برای شهرداری‌ها بحث نیم درصد در راستای ارتقای فرهنگ مطالعه هنوز جا نیفتاده است.

همکاری 30 درصد از شهرداری‌ها با کتابخانه‌ها

وی با بیان اینکه در برخی از شهرها ضعف فرهنگی وجود دارد تصریح کرد: در برخی دیگر از شهرها درآمدهای شهرداری اجازه کمک به کتابخانه‌ها را نمی‌دهد که این امر می‌توان با تعامل و استفاده از خدمات شهرداری حل شود.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان همدان ادامه داد: در شهرهایی که ضعف فرهنگی وجود دارد باعث می‌شود درآمدی از سوی شهرداری ها به کتابخانه‌ها اختصاص پیدا نکند.

وی از همکاری خوب 30 درصد از شهرداری‌های همدان در راستای تحقق سهم نیم درصد شهرداری‌ها خبر داد و گفت: از بین 9 شهرستان همدان شهردار همدان، ملایر و اسدآباد شهردارهای خوبی هستند که علاوه بر دید فرهنگی تلاش برای تحقق سهم نیم درصد را دارند.

زارعی افزود: البته برخی از شهرم مانند بهار و کبودراهنگ محروم هستند که البته از تمام این عوامل دید فرهنگ شهرداری‌ها مهم‌تر است.

وی تأکید کرد: در صورت عدم همکاری شهرداری‌ها سهم 0.5 درصد از خزانه‌داری کل کشور از سهم شهرداری‌ها کسر شده و به حساب کتابخانه‌ها وایز می‌شود و دیگر از اختیار مدیرکل خارج است.

مدیرکل اداره کتابخانه‌های عمومی استان همدان با بیان اینکه با این راهکار، بدهی‌های سال‌های قبل شهرداری‌ها به کتابخانه‌ها به‌روز شده و به حساب کتابخانه‌ها واریز می‌شود، ادامه داد: ما در کتابخانه‌ها فقط داریم نفس می‌کشیم تا زنده بمانیم.

وی تأکید کرد: هر ماه نگران آخر ماه هستیم که شهرداری پول به کتابخانه‌ها تخصیص می‌دهد یا خیر؟!

رئیس شورای شهر همدان در زمینه پرداخت سهم نیم درصد  شهرداری‌ها به کتابخانه‌ها اظهار کرد: در این زمینه شهرداری با اداره کتابخانه‌ها مشکلی ندارند.

علی‌اکبر نظری تصریح کرد: سال گذشته شهرداری تمام نیم درصد سهم کتابخانه‌ها را پرداخت کرده است.

وی با بیان اینکه شهرداری در این زمینه خدماتی را به کتابخانه‌ها داده است افزود: در جریان برنامه امسال پرداختی نیم درصد شهرداری به کتابخانه‌ها نیستم.

---------------

مرضیه خلیلی