گزارش صبح رزن به نقل از عصر همدان سیر و موسیر سولان در همدان از محصولات قابل توجه کشاورزی هستند که نقش مهمی در اشتغال و اقتصاد خانوارهای روستایی دارند. کیفیت مناسب و ظرفیت صادراتی این محصولات، فرصت قابل توجهی برای رونق اقتصادی منطقه ایجاد کرده است، اما مشکلاتی مانند کمبود زیرساخت فرآوری، بسته‌بندی، فروش و محدودیت‌های صادراتی همچنان پیش روی تولیدکنندگان قرار دارد. تولیدکنندگان با افزایش هزینه‌های تولید، نبود فضای استاندارد برای کارگاه‌ها، ضعف زنجیره تأمین و وابستگی به واسطه‌ها روبه‌رو هستند و بخش قابل توجهی از ارزش اقتصادی محصول به جای رسیدن به تولیدکننده، نصیب واسطه‌ها می‌شود. برای توسعه این محصول، برنامه‌ریزی منسجم برای فرآوری و توسعه بازار ضروری است. سیر سولان؛ ظرفیت مغفول مانده تولید صادق محمدی، مدیر تعاونی سیر سولان، درباره وضعیت این محصول گفت: تعاونی برای ساماندهی فعالان این حوزه و برنامه‌ریزی برای توسعه آینده تشکیل شده و ثبت و اقدامات اولیه آن با پیگیری خود فعالان انجام شده است. وی افزود: هدف این است که تولیدکنندگان فعال جذب شوند و زمینه برای ایجاد زیرساخت‌های فرآوری و صادرات فراهم شود. یکی از مهم‌ترین مطالبات، ایجاد شهرک یا مجموعه‌ای تخصصی برای پوست‌گیری و فرآوری سیر در فضای استاندارد و مورد تأیید است. محمدی با اشاره به نبود مکان مناسب برای فعالیت گفت: بسیاری از کارگاه‌ها به دلیل مسائل زیست‌محیطی، نزدیکی به مناطق مسکونی و محدودیت‌های موجود متوقف شده‌اند. وی همچنین خواستار ساماندهی مسیر صادرات و حذف واسطه‌ها شد و گفت: سیر به صورت جداگانه دارای اتحادیه، صنف یا مجوز مشخصی نیست و در بخش کشاورزی نیز به صورت مستقل مورد توجه قرار نگرفته است. تعاونی کار خود را با پنج نفر آغاز کرده و در صورت توسعه می‌تواند تعداد زیادی از فعالان این حوزه را پوشش دهد. اعضای فعلی به صورت مستقیم برای حدود 500 نفر و به صورت غیرمستقیم برای حدود 2 هزار نفر اشتغال ایجاد کرده‌اند. پوست‌گیری سیر بیشتر به صورت دستی انجام می‌شود، چرا که بافت سیر حساس است و استفاده از دستگاه‌های وارداتی در برخی موارد به کیفیت محصول آسیب زده است. محصول به روستاها منتقل می‌شود، در منازل پوست‌گیری شده و سپس برای سورت، بسته‌بندی و فرآوری به کارگاه‌ها بازگردانده می‌شود. هر واحد حدود هزار و 500 تن در سال فرآوری دارد و چندین واحد در این زمینه فعال هستند. علاوه بر سیر سولان، محصول از مناطق دیگر مانند آذربایجان شرقی و دشت مغان نیز برای فرآوری به این منطقه آورده می‌شود. در سال‌های گذشته سیر سولان به کشورهای هند، پاکستان، عراق و برخی کشورهای اروپایی صادر شده است، اما نبود زیرساخت مناسب برای بسته‌بندی و فرآوری، توسعه صادرات را با محدودیت مواجه کرده است. فعالان این حوزه با سرمایه شخصی خود فعالیت کرده‌اند و حمایت جدی و منسجمی دریافت نکرده‌اند. سیر در سطح کشور با نام همدان شناخته شده و تولید آن نیز نسل به نسل در منطقه ادامه داشته است. ایجاد شهرک تخصصی پوست‌گیری و فرآوری، حمایت از تولیدکنندگان و فراهم کردن زمینه صادرات مستقیم می‌تواند به حفظ اشتغال، افزایش تولید و تقویت برند سیر سولان و همدان کمک کند. ضرورت ایجاد زیرساخت‌های فرآوری و فروش برای رونق سیر و موسیر سولان وخید کریمی، کشاورز سولان، گفت: بسیاری از مردم سولان از راه تولید سیر و موسیر زندگی خود را تأمین می‌کنند و این محصولات بخشی از هویت کشاورزی منطقه به شمار می‌روند. وی افزود: هزینه آماده‌سازی زمین، بذر، کود، نهاده‌ها و نیروی کار افزایش یافته است، اما هنگام برداشت، نبود برنامه مشخص برای خرید و فروش باعث کاهش قیمت محصول می‌شود. بیشتر کشاورزان به شیوه سنتی فعالیت می‌کنند و امکانات لازم برای فرآوری، بسته‌بندی و نگهداری محصول را ندارند و بخش قابل توجهی از سود نصیب واسطه‌ها می‌شود. کریمی با اشاره به کیفیت مناسب محصول گفت: سیر و موسیر سولان ظرفیت تبدیل شدن به یک محصول شاخص منطقه را دارند، اما برای این کار باید بازارهای پایدار ایجاد شود و از برند محلی حمایت شود. وی ادامه داد: فرآوری و بسته‌بندی می‌تواند درآمد کشاورزان و اشتغال منطقه را افزایش دهد. این کشاورز همچنین به مشکلات آب و افزایش هزینه‌های تولید اشاره کرد و خواستار توجه مسئولان به تأمین آب، ارائه تسهیلات و وام، آموزش روش‌های نوین کشت و حمایت از فروش محصولات شد. وی گفت: کشاورزان علاقه‌مند به ادامه تولید هستند، اما برای ادامه مسیر به توجه و همکاری دستگاه‌های مسئول نیاز دارند. سیر و موسیر بخشی از زندگی و کار مردم سولان است و حمایت از این بخش می‌تواند به افزایش تولید، اشتغال روستایی و رونق اقتصاد منطقه کمک کند. سیر سولان؛ ظرفیت بزرگ با چالش‌های جدی تولید سجاد بشارتی‌امیر، دهیار سولان، نیز گفت: سیر یکی از محصولات شاخص منطقه است، اما با مشکلات اساسی در زمینه تولید و فرآوری روبه‌رو است. وی مهم‌ترین مشکل را نبود زیرساخت‌های فرآوری، بسته‌بندی و فروش عنوان کرد و گفت: تولید همچنان به صورت سنتی انجام می‌شود و فضای استاندارد و مناسبی برای فعالیت وجود ندارد. بشارتی‌امیر افزود: محدودیت‌های مربوط به محل کارگاه‌ها، مسائل زیست‌محیطی و نبود فضای مشخص برای فعالیت، مانع توسعه این بخش شده است. وی با اشاره به ظرفیت اقتصادی سیر سولان گفت: این محصول می‌تواند به یک محصول اقتصادی قدرتمند تبدیل شود، اما برای تحقق این ظرفیت نیاز به حمایت عملی، ایجاد زیرساخت فرآوری، ساماندهی بازار و توجه بیشتر مسئولان وجود دارد. دهیار سولان درباره صادرات نیز گفت: به دلیل کامل نبودن زنجیره تولید، فرآوری و بسته‌بندی، صادرات با مشکل مواجه است. وی افزود: کشاورزان و فعالان این حوزه با سرمایه و تلاش شخصی تولید را حفظ کرده‌اند، اما بدون حمایت و برنامه‌ریزی، ادامه این مسیر دشوار خواهد بود. بشارتی‌امیر تأکید کرد: ایجاد زیرساخت‌های مناسب می‌تواند به حفظ اشتغال و افزایش درآمد مردم کمک کند و حل مشکلات تولید، فرآوری و فروش، زمینه توسعه کشاورزی و رونق اقتصاد روستایی را فراهم خواهد کرد. سیر سولان و موسیر این منطقه ظرفیت تبدیل شدن به یکی از محورهای مهم اقتصادی و کشاورزی منطقه را دارند. تحقق این ظرفیت نیازمند تکمیل زنجیره تولید تا فروش، ایجاد زیرساخت‌های فرآوری و بسته‌بندی، ساماندهی بازار و حمایت از صادرات و فراهم کردن شرایط مناسب برای تولیدکنندگان است. حمایت از این بخش، در واقع حمایت از اشتغال روستایی و اقتصاد محلی همدان است.