این نگاه نه ساده است و نه کوتاه‌مدت، اما تجربه ایران نشان داده که شدنی است و حتی در شرایط سخت می‌تواند مسیر تاریخ را تغییر دهد.

بیش از چهار دهه تحریم و محدودیت‌های گسترده، می‌توانست هر کشوری را تسلیم کند. اما ایران مسیر دیگری را پیمود: اعتماد به توان داخلی، پرورش استعدادهای جوان و تکیه بر خلاقیت ملی.

نتیجه‌ی این نگاه، شکل‌گیری هزاران شرکت دانش‌بنیان، تیم‌های پژوهشی و پروژه‌های فناورانه در سراسر کشور بود.

بسیاری از این دستاوردها در سکوت رشد کردند و کمتر دیده شدند، اما اثر آن‌ها بر مسیر توسعه و توان دفاعی کشور غیرقابل انکار بوده است.

به‌عنوان نمونه، پهپاد «شاهد ۱۳۶» یکی از جلوه‌های روشن این مسیر است. این پهپاد با طراحی ساده، هزینه پایین و کارایی بالا توانسته نه‌تنها میدان نبرد را متحول کند بلکه حتی ارتش آمریکا را وادار به الگوبرداری کند.

پایگاه آمریکایی نشنال‌اینترست در گزارشی به کپی‌برداری آمریکا از پهپاد ایرانی شاهد ۱۳۶ پرداخته و نوشته: پهپاد کم‌هزینه لوکاس که اکنون از طرف نیروی تفنگداران دریایی آمریکا در دست توسعه است کپی برابر اصل پهپاد شاهد ایران است.

وقتی رسانه‌های غربی ناچار می‌شوند از «کپی» پهپاد ایرانی بنویسند، این اعترافی غیرمستقیم به توانایی و خلاقیت داخلی است.

این واقعیت نشان می‌دهد که مسیر انتخاب شده، مسیر درستی بوده و ایران توانسته از یک مصرف‌کننده فناوری به تولیدکننده و حتی الهام‌بخش تبدیل شود.

داستان خودباوری فراتر از یک پهپاد یا یک فناوری خاص است. این داستان، داستان ملتی است که یاد گرفته در شرایط تحریم، محدودیت و فشار نه‌تنها بقا پیدا کند بلکه به نوآوری، استقلال و پیشرفت دست یابد. هر پروژه موفق، هر فناوری بومی و هر ابتکار عملی، سندی بر این واقعیت است که قدرت واقعی یک ملت در اعتماد به توان داخلی و شکوفایی استعدادهای خود نهفته است.

با این حال، چالش اصلی همچنان روایت این دستاوردهاست. وقتی موفقیت‌ها به درستی معرفی نشوند، زمینه برای خودکم‌بینی و تردید فراهم می‌شود.

دشمنان ایران سال‌ها تلاش کردند تا پیشرفت‌های کشور را کوچک نشان دهند یا نادیده بگیرند. اما واقعیت همان چیزی است که اکنون رسانه‌های آمریکایی نیز ناچار به اعتراف آن شده‌اند: فناوری و خلاقیت ایرانی به حدی رسیده که حتی رقیب و دشمن دیرینه را وادار به تقلید کرده است.

تجربه پهپاد شاهد ۱۳۶ نشان می‌دهد که نوآوری واقعی نه در هزینه‌های گزاف و تجهیزات پیچیده، بلکه براساس خلاقیت، طراحی هوشمندانه و استفاده بهینه از منابع محدود حاصل می‌شود.

این درس تنها برای حوزه نظامی نیست؛ بلکه می‌تواند در تمامی عرصه‌ها از انرژی و فناوری‌های نو تا حوزه‌های پزشکی، حمل‌ونقل و زیست‌فناوری تکرار شود. هر جایی که اعتماد به ظرفیت داخلی و خلاقیت نسل جوان وجود داشته باشد موفقیت ممکن است.

خودباوری یک استراتژی عملی برای پیشرفت ملی است، ملتی که به توان خود ایمان داشته باشد، می‌تواند مسیر مستقل توسعه را هموار کند، از فشارهای خارجی عبور کند و حتی الگویی برای دیگران شود. این همان واقعیتی است که در ماجرای پهپاد شاهد ۱۳۶ تجلی یافته و نشانه‌ای روشن برای ادامه مسیر پیشرفت ایران است.